Ładowanie...

Ciekawostki

Galartto popularna w Wielkopolsce zimna przekąska, przyrządzana z nóżek wieprzowych oraz warzyw, którą podaje się z octem lub sokiem z cytryny.

Słowo galart pochodzi z języka niemieckiego – das Gallert, die Gallerte oznacza galaretę lub żelatynę. Zaadoptowane zostało w gwarze poznańskiej, gdzie jego znaczenie ograniczone zostało do konkretnego rodzaju galarety z mięsa.

 W Poznańskim słowo galart ma jednak także inne znaczenie i oznacza strach, obawę, niepewność, która uzewnętrznia się drżeniem ze strachu, co najwyraźniej kojarzyło się z trzęsącą się galaretą. 

Galart w książkach kucharskich występuje pod różnymi innymi nazwami. Najpopularniejsza to zimne nóżki, którego pochodzenia nie trzeba tłumaczyć. Często pojawia się także określenie studzienina, pochodzące od studzenia czyli chłodzenia potrawy.

W książkach kucharskich pochodzących z przełomu XIX i XX wieku, pojawia się także pod nazwą auszpik. Tak właśnie galart nazywany jest w „Kucharzu wielkopolskim” Marii Leżeńskiej, który ukazał się w Poznaniu w 1904 roku, która podaje następujący przepis na tą potrawę: 

Oczyszczone nóżki odgotować z solą, odszumować, otążyć, potem włożyć włoszczyzny, korzeni i gotować dopokąd nie będą miękkie, lecz nie za nagle, żeby nie zbielały. Nóżki wyjąć, sos sklarować białkami z trochą wody, lejąc białka na letni sos i gotując na wolnym ogniu, aż będzie zupełnie klarowny. Nóżki pokrajać drobno w kostkę, włożyć w formę lub salaterkę i zalać przecedzonym sosem czyli auszpikiem. Można też na spód wlać wprzód trochę auszpiku, po zastudzeniu włożyć jarzynki powykrawane, cytrynę w plasterki krajaną, zalać znów auszpikiem i dopiero wlać z resztą auszpiku krajane nóżki. Do cielęcych nóżek dobrze jest dobrać 1 wieprzową, a będą jędrniejsze. W ten sam sposób gotuje się auszpik z wołowych lub wieprzowych nóg.

Składniki

  • 2 golonki wieprzowe
  • 2 nogi wieprzowe
  • 1 duża marchew
  • 1 duża pietruszka
  • 1 por
  • 5 kulek ziela angielskiego
  • 3 liście laurowe
  • łyżeczka pieprzu w ziarenkach
  • sól do smaku

Sposób przygotowania

  1. Golonkę i nogi dokładnie oczyścić, umyć i włożyć do garnka, dodać obrane warzywa i całość zalać wodą, około 5 cm ponad golonki.
  2. Wszystko zagotować, zbieraćwypływające na wierzch szumowiny, a gdy przestaną się pojawiać dodać przyprawy.
  3. Gotować przez kilka godzin na minimalnym ogniu, bo galart– podobnie jak rosół – im dłużej jest gotowany tym jest lepszy.
  4. Sprawdzić czy galart jest ugotowany wlewając na talerzyk 2 łyżki rosołu, włożyć go do lodówki na 10 minut, a jeśli stężeje to znaczy, że jest już gotowy.
  5. Ostudzone mięso pokroić w drobną kostkę,ułożyć w kokilkach, dodać pokrojoną marchew z rosołu, dodać nać pietruszki i ugotowane jajko.

Zobacz także